Selectiviteit

Selectiviteit is een term die je vaak tegenkomt in de elektrotechniek. Een goede selectiviteit in de elektrische installatie is belangrijk voor de veiligheid. Daarom gaat het er in feite om dat het beveiligingscomponent welke zich het dichts bij het defect bevindt, aanspreekt.Een voorbeeld hiervan is een lamp op de slaapkamer. Je wilt niet dat bij een fout in de lamp de hoofdzekering van het energiebedrijf uitschakelt. Maar dat alleen de desbetreffende installatieautomaat van de groep aanspreekt. Zodat je op de overloop nog licht hebt. Selectiviteit bereik je als de beveiliging in de onderverdeelinrichting sneller aanspreekt dan de beveiliging in de hoofdverdeelinrichting. In een woning bereik je selectiviteit als de beveiliging in je groepenkast eerder aanspreekt dan de beveiliging van het energiebedrijf. Let wel op: smeltpatronen die nog voorkomen in de verdeelkast van het energiebedrijf en installatieautomaten in je groepenkast hebben een andere werking en een ander gedrag en zijn niet zonder meer op basis van de normale stroomwaarde selectief. De NEN1010 (par. 314.2) geeft aan dat de meeste installaties aan een bepaalde mate van selectiviteit moeten voldoen: "Delen van installaties die onafhankelijk van elkaar moeten worden bedreven moeten door afzonderlijke distributiegroepen zijn gevoed, waarbij je deze stroomketens niet beïnvloed door storingen in andere stroomketens". De NEN1010 gaat verder niet in op selectiviteit. Maar in hoofdstuk 36 staat het volgende beschreven: "Elke noodzaak voor de continuïteit van bedrijfsvoering die nodig wordt geacht gedurende de beoogde levensduur van de installatie moet worden vastgelegd voor elke stroomketen. Een aantal eigenschappen dienen overwogen te worden, zoals bijvoorbeeld:
  • keuze van het beveiligingstoestel om selectiviteit te krijgen
  • keuze van aarding van het stelsel
  • aantal stroomketens
  • meerdere elektrische voedingen
  • het gebruik van bewakingstoestellen".
De term 'nodig' levert vaak discussie op. En als vuistregel kun je bijvoorbeeld het volgende hanteren: de eigenaar van de installatie bepaalt of iets selectief moet zijn. Met betrekking tot de veiligheid kan het noodzakelijk zijn. Maar met betrekking op de (bedrijfs)continuïteit kan het wenselijk zijn.Zonnepanelen sluit je aan op een omvormer, en die sluit je weer aan op de groepenkast. Maar hoe zit het dan met de selectiviteit? Er heerst verwarring over wat wel en niet mag. Deze verwarring ontstaat omdat de regelgeving uitgaat van de situatie voor het gebruik van zonnepanelen. Dus met één voedingsbron van het energiebedrijf. Maar zonnepanelen leveren ook energie aan je eigen installatie en is dus ook een voedingsbron. En wat er over is aan energie lever je terug aan het net. Bij het ontwerp van je zonnepanelen installatie moet je er dus rekening houden dat je selectief bent ten opzichte van de hoofdzekering. Deze moet nooit uitschakelen doordat het bijvoorbeeld een zonnige dag is en je zelf weinig energie verbruikt, en dus te veel energie terug levert aan het openbare net. Een rekenvoorbeeld: stel dat je een hoofdaansluiting hebt van 1x25A, en de groep voor de zonnepanelen is 16A om selectief te zijn. De omvormer kan dus nooit meer dan 230V x 16A = 3680 Watt aan energie produceren. Dus kun je geen omvormer met zonnepanelen van 5kW aansluiten op deze installatie. Maar de hoofdzekering kan 230V x 25A = 5750 Watt aan energie leveren, en dus ook aan energie terugleveren. Om toch 5kW aan zonnepanelen te kunnen installeren kun je twee omvormers plaatsen van elk 2,5kW en dus 11A maximale stroom. Deze plaats je elk achter een eigen groep van 16A. Hiermee voldoe je aan de selectiviteit, maar let wel op de totale belastbaarheid van je groepenkast! In theorie kan er nu dus 25A + 11A + 11A = 47A stroom door je groepenkast stromen. In de meeste groepenkasten zijn de rails en componenten zoals aardlekschakelaars geschikt voor maximaal 40A. Dus hier moet je rekening mee houden. Je kunt dit eenvoudig oplossen door een installatieautomaat van 40A te plaatsen die de stroom in de groepenkast beperkt.
dylan smeets
Door

dylan smeets

op 07 Sep 2022

Goeiedag,Een praktische vraag. Bij een 3x25A aansluiting vanuit het net, is het dan toegestaan om een krachtgroep van 20A te gebruiken voor een 11 kw laadpaal ? Is er dan voldoende selectiviteit?Dank voor uw reactie alvast

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 08 Sep 2022

Beste Dylan, bedankt voor je bericht. De selectiviteit was in het verleden met zekeringen vaak twee stappen. Automaten zijn veel preciezer en tegenwoordig ben je vaak al selectief met één stap (25A/20A). Maar om het zeker te weten moet je de grafieken "over elkaar heen leggen". Naast de selectiviteit is ook het beschikbaar vermogen belangrijk. Je hebt nu 25Ax230Vx3fasen = 17kW beschikbaar vanuit het net. De laadpaal staat vaak een aantal uren aan, dat betekent dat je tijdens het laden nog maar 6kW beschikbaar hebt. De kans dat de hoofdzekering aanspreekt is in jouw situatie groter door overbelasting dan door selectiviteit. Wellicht het overwegen waard om de 3x25 te verzwaren naar een 3x35A aansluiting.

Peter
Door

Peter

op 18 Oct 2022

Mogelijke overbelasting speelt toch alleen als tussen laadpaal en meterkast geen loadbalancing is toegepast

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 18 Oct 2022

Beste Peter, Bedankt voor je bericht. Loadbalancing heeft inderdaad een positieve invloed op de overbelasting. Maar overbelasting kan bijvoorbeeld ook ontstaan in een kabel of aansluiting indien de weerstand groter wordt door veroudering of slechte contacten.

Elcin
Door

Elcin

op 27 Nov 2022

Goedenavond!Mijn vraag is dan tussen waar zet je dan je installatieautomaat van 40A? De hoofdschakelaar en de rest van je automaten of..?

Reactie plaatsen
Gewiss groepenkasten installatieautomaten aardlekschakelaars kopen

Alles van Gewiss

GroepenKast bestellen

Ajax Alarmsystemen

This area can be filled with loads of content. Make sure you don't use too much text, keep it clean and simple! Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.