B of C karakteristiek? Welke karakteristiek moet ik toepassen?
17 november 2021 
7 min. leestijd

B of C karakteristiek? Welke karakteristiek moet ik toepassen?

Verschil B of C karakteristiek.

Een automaat met B karakteristiek is de standaard uitschakelkarakteristiek voor woningen. De C karakteristiek gebruiken we wanneer er sprake is van hogere inschakelstromen.

Installatieautomaten en aardlekautomaten zijn componenten die je terugvindt in een meterkast. We gebruiken deze componenten om onze elektrische installaties te beveiligen. Deze twee automaten hebben een overeenkomst. Zowel de installatieautomaat als de aardlekautomaat heeft een uitschakelkarakteristiek. Wat dit precies inhoudt zullen wij in deze blog uitleggen. Eerst leggen we uit wat het verschil is tussen een installatieautomaat en een aardlekautomaat. Daarna vertellen we je wat het verschil is tussen de meest gangbare karakteristieken; de B en C karakteristiek. Ook gaan we in op standaard en onverwachtse situaties van karakteristieken. Ten slotte vertellen we je welke automaten wij aanbevelen bij uitbreidingen.

[[showindex]]


Verschil tussen aardlekautomaat en installatieautomaat

De aardlekautomaat en installatieautomaat hebben als overeenkomst dat beide een uitschakelkarakteristiek hebben. Maar wat is het verschil? In een elektrische installatie heb je altijd een aardlekbeveiliging nodig zoals een aardlekschakelaar of een aardlekautomaat.

Een aardlekautomaat is een installatieautomaat en aardlekschakelaar in één behuizing

Wanneer je gebruik maakt van een installatie automaat, heb je ook een aardlekschakelaar nodig. De installatie automaat wordt dan achter de aardlekschakelaar geplaatst. De installatie automaat beschermt jouw elektrische installatie tegen te hoge elektrische stromen, deze schakelt bij een te hoge stroom af. Wanneer er bijvoorbeeld een lekstroom ontstaat, dan schakelt hier de aardlekschakelaar af. Een aardlek automaat, daarentegen, is een combinatie van de aardlekschakelaar en de installatie automaat. Je hebt met een aardlek automaat dus alles in één. 

B en C uitschakelkarakteristieken

Zowel de B als de C automaten beschermen de bedrading van elektrische installaties tegen schade door te hoge elektrische stroom. Ontstaat er een stroompiek die hoger is dan de automaat accepteert? Dan kan het zijn dat de automaat het elektrische circuit onderbreekt. De automaat zorgt er dan voor dat de installatie spanningsloos wordt. Er zijn automaten met verschillende specifieke uitschakelkarakteristieken. Dit is om ervoor te zorgen dat installaties bij specifieke situaties uitschakelen. Daarom onderscheiden we onder andere een B karakteristiek en een C karakteristiek.

In Nederland past men standaard de B16 installatieautomaat toe

Maar wat is dan het verschil tussen deze twee uitschakelkarakteristieken? Op de opdruk na zie je aan de buitenkant van de automaat het verschil namelijk niet tussen een B en C karakteristiek. Een B karakteristiek gebruik je voor verlichting en verwarmingstoestellen. Een B karakteristiek is de standaard uitschakelkarakteristiek voor woningen, deze kunnen een relatief lage inschakelpiek hebben. Deze karakteristiek kan een kortstondige piekstroom van 3 tot 5 maal de nominale waarde aan. De C karakteristiek gebruiken we in situaties met hogere inschakelpieken. Denk hierbij aan de airconditioning of een warmtepomp. De C karakteristiek kan een kortstondige piekstroom van 5 tot 10 keer de nominale waarde aan.

Het is belangrijk dat de automaat de mogelijkheid heeft om bij kortsluiting uit te schakelen zonder te langzaam of te snel uit te schakelen. Er mag namelijk geen brand ontstaan of gevaar zijn voor mensen.

Installatieautomaat bestellen Lageweggroep

Automaten vervangen porseleinen smeltpatronen

zekeringen vervangenEen automaat heeft dezelfde beschermende werking als een smeltpatroon. Wanneer er bij een smeltpatroon sprake is van een te hoge stroom, dan smelt de smeltdraad. Het smelten van de draad zorgt voor een onderbreking van de stroomkring. Tegenwoordig vervangen automaten deze klassieke porseleinen smeltpatronen. Smeltpatronen kunnen maar één keer hun functie vervullen. Nadat de draad gesmolten is, moet je deze vervangen. Een automaat kun je een aantal keer gebruiken door deze opnieuw in te schakelen. Nadat een automaat in werking is getreden, is deze direct weer klaar voor gebruik. Echter kun je een automaat niet eindeloos blijven gebruiken. De veiligheid van een automaat is alleen gegarandeerd bij 5 tot 10 uitschakelingen van de automaat. Als er vaker sprake is van een uitschakeling, dan moet je de automaat vervangen.

Onverwachtse situaties 

Er kunnen zich onverwachtse situaties voordoen als de karakteristieken van automaten elkaar overlappen. Bij een kortsluiting van een bepaalde hoogte kan het zijn dat zowel de groep als de voorliggende schakelaar als eerste aangesproken worden. Hierdoor kan een kortsluiting in de groep resulteren tot een uitschakeling van de hele groepenkast. Dit is een voorbeeld van een situatie die voor kan komen als karakteristieken elkaar overlappen.

Standaard situaties

Over het algemeen passen we automaten met een B karakteristiek toe in woningen. Is er sprake van grotere inschakelstromen? Dan gebruiken we een C karakteristiek. We onderscheiden ook automaten met een D karakteristiek. Deze gebruiken we voornamelijk voor industriële toepassingen.

Wil je een automaat met een B karakteristiek vervangen door een automaat met C karakteristiek? Houdt er dan rekening mee dat de maximale kabellengte halveert. De lengte van de kabel bij een C karakteristiek mag slechts de helft zijn dan die van een B karakteristiek. Dit komt omdat de maximale toegestane impedantie de helft is van een B karakteristiek. Op deze manier zorg je ervoor dat de automaat een veilige uitschakeltijd bereikt.

Aardlekautomaat bestellen 123Groepenkast.nl

Welke automaat kiezen wij bij uitbreidingen?

Wij krijgen regelmatig de vraag welke automaat wij aanraden. Denk hierbij aan automaten voor een nieuwe installatie of een uitbreiding van de installatie. In standaard situaties adviseren wij een automaat met een B karakteristiek. Deze gebruiken we namelijk over het algemeen in woningen. We raden je aan om een B karakteristiek te kiezen met een kortsluitvastheid van minimaal 6kA. Kortsluitvastheid is de maximale kortsluitstroom die een automaat effectief kan onderbreken. De fabrikant van de automaat garandeert dat dit op een veilige manier kan gebeuren. Waarom raden wij het aan om te kiezen voor een kortsluitvastheid van minimaal 6kA? De kabels in huisinstallaties zijn zo aangelegd dat deze stromen van ten hoogste 6000A kunnen verwerken. 6000A is hetzelfde als 6kA. De automaat moet dan ook aan de minimale waarde van 6kA voldoen.

Ten slotte

In deze blog hebben we je uitgelegd wat een uitschakelkarakteristiek is. Een uitschakelkarakteristiek beschermt tegen te hoge elektrische stromen. Een automaat zorgt dan voor de onderbreking van het elektrische circuit. We maken een onderscheidt tussen een B en C karakteristiek. Een automaat met B karakteristiek is de standaard uitschakelkarakteristiek voor woningen. De C karakteristiek gebruiken we wanneer er sprake is van hogere inschakelstromen. Ook hebben we je in deze blog uitgelegd waarom automaten smeltpatronen vervangen. Smeltpatronen zijn slechts één keer te gebruiken. Automaten kun je zo’n 5 tot 10 keer gebruiken. Wanneer je een automaat gaat uitkiezen, kijk dan goed naar de kortsluitvastheid. Dit is de maximale kortsluitstroom waarvan een fabrikant garandeert dat de automaat deze effectief kan onderbreken.

Wij vinden het superleuk als je een reactie wilt achterlaten. Klik op de reactieknop onderaan deze pagina. Alvast bedankt.

Over de schrijver
Ricardo Lageweg is mede-eigenaar van de LagewegGroep en specialist op gebied van webshop & contentbuilding. Inmiddels heeft hij meer dan 200 blogs geschreven voor installo.nl, instructievideo’s opgenomen en verschillende webshops ontwikkeld en uitgebreid.
Harry
Door

Harry

op 13 Jul 2021

Ik heb een B-karakteristiek en de automaat wordt warm en maakt een zacht zoemend/sissend geluid wanneer ik mijn elektrische auto oplaadt (11 KW). Nu zegt het installatiebedrijf dat ze er wel een C-karakteristiek in kunnen zetten, maar mag je dat zomaar doen of moet er nog meer gebeuren? Of is er een andere oorzaak voor het warmworden en het zoemend/sissend geluid. Ik laadt nu al bijna twee maanden alleen overdag en als ik thuis ben want ik moet er niet aan denken dat mijn meterkast in de fik vliegt 's nachts. Maar ook van het 'rommelen' in de meterkast word ik niet vrolijk want ik hoor en lees allemaal tegenstrijdige berichten. Hoop dat u een goed advies heeft voor mij.

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 22 Jul 2021

Beste Harry, Het zoemende geluid zou kunnen komen van de hogere harmonischen van de elektronische laadapparatuur, maar op afstand is dit moeilijk te beoordelen. Als op dit moment de B-karakteristiek niet aanspreekt/uitschakelt dan heeft een C-karakteristiek geen toegevoegde waarde, deze gebruik je bij (problemen) met hoge aanloopstromen. Het beste is om ter plaatse, bijvoorbeeld de stroom, te meten en de oorzaak te achterhalen.

jp
Door

jp

op 03 Mar 2022

best Harry, wat voor automaat is het? (bijvoorbeeld B16?) Als de auto laadt met het vermogen van 11kW, zit je op de max van de automaat en zal deze met de tijd vervangen moeten worden aangezien de automaat niet zolang 100% belast mag worden.

Robin Groenhuyzen
Door

Robin Groenhuyzen

op 01 Nov 2021

Beste Harry, Mijn probleem simpel: Als ik op zolder een zware trafo inschakel dan schakelt de installatie automaat, een Pln6-b16, uit. Kan ik hier een c type gebruiken. Ik lees wel dat de lengte gehalveerd moet worden, maar niet hoe lang deze mag zijn. Aanpassingen bij de trafo zijn geen optie, het betreft een puntlas trafo. Mvg, Robin

Robin
Door

Robin

op 01 Nov 2021

Beste Ricardo moet het natuurlijk zijn, sorry.

Johnny
Door

Johnny

op 17 Nov 2021

Beste Ricardo, voor het beveiliging van mijn zonnepanelen hebt een aardlekautomaat van Eaton B32/30mA in mijn verdeelkast (Kar B). Door het slechte weer de laatste tijd slaat de aardlekautomaat uit. En als jij het niet merkt dan heb ik je geen zone energie ter beschikking. Is het verstandig om ipv een Kar B een Kar C te zetten.

Els Jasperse
Door

Els Jasperse

op 03 Jan 2022

Beste Ricardo, ik heb alles gelezen over C- uitschakelkarakteristieken, maar kun je me ook vertellen waar de letter C voor staat?

Henny
Door

Henny

op 05 Jan 2022

Els dat zou ik graag willen weten

Els Jasperse
Door

Els Jasperse

op 05 Jan 2022

Bedankt, maar dat had ik al gelezen. Inmiddels weet ik het antwoord.

H. Booij
Door

H. Booij

op 17 Jan 2022

Bijzonder leerzaam en een nuttige aanvulling . Installeren en ontwerpen van Elektronische installaties ( groepen kasten en vervanging bedrading , losse of kabels ) is iets wat je aan de kenners / specialisten moet over laten is de algemene regel. En daar sluit ik me volledig bij aan. Echter de doe het zelf onder ons menen ook al (te) snel over voldoende kennis te beschikken. Maar ook onder de "specialisten" waaronder ook een aantal keuken installateurs zich onder menen te bevinden doen toch dingen met o.a. kookgroepen in combinatie met b.v. inductiekookplaten die wel werken maar niet veilig zijn. Dan denk ik o.a. aan het samen voegen van de nuldraden bij een 1 fase kookgroep in de perilex stekker omdat de perilex contactdoos over slechts 1 blauwe Nul draad i.p.v. 2 beschikt of omdat het aansluitschema op de onderkant van de inductiekookplaat niet duidelijk is. Deze mensen die de veiligheid van elektronische installaties hoog hebben staan verdienen een dikke pluim.

Jan van Delft
Door

Jan van Delft

op 30 Jan 2022

Is het raadzaam om een inductie kookplaat aan te sluiten op 2 x een multi 9 C60N c16 , C karakteristiek dus ? Dus ipv 1 fase 2 fase aansluiting ? Ze zitten naast elkaar ..

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 31 Jan 2022

Een kookgroep moet altijd mechanisch gekoppeld zijn. Twee automaten naast elkaar voldoet niet. De meeste fabrikanten hebben daarom speciale kookgroepen te koop. ABB heeft een andere oplossing: twee losse automaten met een speciaal koppelstukje waardoor je zelf twee ABB automaten kunt koppelen. Deze voor de flexomaten (busboard): https://www.123groepenkast.nl/5165504/abb-fornuisknop-voor-1-fase-2p-2n-kookgroep, en deze voor de standaard automaten: https://www.123groepenkast.nl/ABB-Fornuisgroep-Verbindingsbrug-SN201-automaten

Henny
Door

Henny

op 09 Feb 2022

Hoe weet ik dat een automaat vaker dan 10x is uitgeschakeld door kortsluiting of overstroom. In een bestaande huisinstallatie kun je dat toch nergens aan zien? En er hangt ook geen turfpapiertje met potlood in de meterkast.

Henny
Door

Henny

op 09 Feb 2022

Ik heb een inductiekookplaat, aangesloten met Perilex. Deze bevat aansluitingen L1 en L2 + 2x Nul. De L1 en L2 worden beveiligd achter een stoppenkast met 3x zekering 16A, geplaatst achter een 4 polige aardlekschakelaar. Mag ik dit eventueel vervangen door een kookgroep, waarbij de linker automaat met L1 en de rechter met L2 gevoed wordt? Hoe weet de kookplaat eigenlijk, dat er met L1 en L2 (dus 380 Volt tussen de Fasedraden) gevoed wordt in plaats van 2x dezelfde Fase (dus 0 Volt tussen de Fasedraden)? De kookplaat is ingebouwd door een keukenleverancier en werkt verder goed.

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 10 Feb 2022

Beste Henny, Bedankt voor je bericht. Achter een 4 polige aardlekschakelaar kun je een kookgroep zetten 2P+2N. Ps. Dit kan niet achter twee 2 polige aardlekschakelaars omdat het kooktoestel dan door twee aardlekschakelaars wordt beveiligd. Het kooktoestel is "opgesplitst" in 2 compartimenten. Een op L1 en N (230V) en een op L2 en N (230V), vandaar ook de dubbele nul, omdat er dubbele stroom over de nul kan lopen.

Aart
Door

Aart

op 09 Mar 2022

In de garage heb ik een 16A/ b kar. Instalautomaat in een onderverdeelkastje. Deze gaat direct /rechtstreeks naar de meterkast, ook met een 16A/b kar instalautomaat. Is dat wel juist? Is het niet beter om c kar. In de meterkast te plaatsen of 20A b kar?

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 10 Mar 2022

Beste Aart, Bedankt voor je bericht. De automaat in de garage moet inderdaad selectief zijn ten opzichte van de automaat in de meterkast. Voorheen met zekeringen werd vaak een factor 1,6 aangehouden. Dus 16A x 1,6 = 25A. Tegenwoordig met automaten is vaak een trap hoger voldoende. Maar dit hangt van de desbetreffende karakteristieken af. Dus om het goed te doen moet je de karakteristieken opvragen bij de fabrikant en deze mogen geen overlap hebben. In de praktijk wordt vaak een B20 voor een B16 gezet. Je kunt ook een C20 voor een B16 zetten, maar houd dan weer rekening met de zekering van het energiebedrijf.

Gerrit Ausma
Door

Gerrit Ausma

op 04 Apr 2022

Hallo Ricardo,Dus samengevat: De B-karakteristiek schakelt sneller uit (vanwege de lagere piekwaarde) dan een C-karakteristiek en de C-karakteristiek schakelt weer trager uit D-karakteristiek? Betekent dat dan ook de karakteristiek van de voorliggende (grotere) automaat (i.v.m. de selectiviteit) moet worden afgestemd op de traagste karakteristiek, dus uitgelegd op de hoogste piekstromen?En welke karakteristiek adviseren jullie bij liftinstallaties met frequentiegeregelde tractieaandrijvingen?

Gerrit Ausma
Door

Gerrit Ausma

op 04 Apr 2022

Foutje in mijn stelling. Moet natuurlijk zijn: Dus samengevat: De B-karakteristiek schakelt sneller uit (vanwege de lagere piekwaarde) dan een C-karakteristiek en de C-karakteristiek schakelt weer sneller uit dan de D-karakteristiek?

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 06 Apr 2022

Beste Gerrit, de B-karakteristiek zal inderdaad eerder aanspreken bij een inschakelpiek. Voor een B-karakteristiek is dit 5x de nominale waarde. Stel 5 x 16A = 80A. Voor de C-karakteristiek is dit 10x de nominale waarde. Stel 10 x 16A = 160A. Voor een (hele) korte duur kun je bij een B-kar de automaat met 80A belasten.

Fons van Kleijnenbreugel
Door

Fons van Kleijnenbreugel

op 21 Apr 2022

Hallo Luc, Laatst kwam er bij mij een frezer om sleuven in de vloer te frezen voor de slangen voor vloerverwarming. De installatieautomaat viel telkens uit bij inschakelen van de freesmachine. De motor van de frees trok 13,4 Amp. Heb toen maar een groep met een ouderwetse 16A stop gemaakt. Die monteur vroeg wat hij er evetueel daar aan kan doen? Hij komt bij meerdere mensen over de vloer waar ze van die installatie automaten hebben. En die mensen hebben zo 123 geen oplossing voor het probleem.

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 21 Apr 2022

Beste Fons, Bedankt voor je reactie. Het komt inderdaad vaker voor dat een automaat met een B-karakteristiek aanspreekt bij het inschakelen van een apparaat, zoals een freesmachine. In principe is bij apparaten met een hoge inschakelpiek een C-karakteristiek aan te bevelen, deze is trager dan de B-karakteristiek. Een smeltpatroon is ook lager. Voor eenmalig gebruik zoals een freesmachine is het niet handig om iedere keer de groepenkast aan te passen. Een oplossing zou kunnen zijn om, indien mogelijk, een frequentieregelaar toe te passen, deze regelt dat de inschakelpiek lager wordt.

Reactie plaatsen