Hoofdschakelaar verplicht of niet?
21 december 2020 
4 min. leestijd

Hoofdschakelaar verplicht of niet?

Het motto ‘veiligheid voorop’ staat centraal wanneer je gaat werken met spanning. Onder andere door middel van de hoofdschakelaar is het mogelijk om veilig te werken aan de groepenkast. In deze blog zullen wij je uitleggen wat een zo’n schakelaar is en waarvoor we deze gebruiken. Daarnaast leggen we uit wat de regels zijn omtrent de hoofdschakelaar in je woning.

[[showindex]]

Wat is een hoofdschakelaar?

Een hoofdschakelaar is een schakelaar in de groepenkast. Met deze schakelaar kun je de stroomtoevoer naar alle aangesloten elektrische installaties tegelijkertijd inschakelen of uitschakelen. De hoofdschakelaar is de eerste schakelaar met betrekking tot de beveiliging van de stroomkring. In de groepenkast moet een hoofdschakelaar aanwezig zijn, dit is namelijk een verplicht onderdeel van een groepenkast. De schakelaar bevindt zich over het algemeen na de meter van de netbeheerder.

2 polige lastscheider bestellen

Er bestaan verschillende soorten hoofdschakelaars. Zo bestaan er zowel 2 polige als 4 polige hoofdschakelaars. De breedte van een hoofdschakelaar is afhankelijk van het aantal polen die de hoofdschakelaar bevat. Een 2 polige hoofdschakelaar gebruiken we voor een 1 fase groepenkast. De 4 polige hoofdschakelaar gebruikt je voor de 3 fase groepenkast. Welke groepenkast je gebruikt, is afhankelijk van de hoeveelheid stroom. Als je een 1 fase groepenkast in je meterkast hebt, dan staat er 220/230V op de elektriciteitsmeter. Staat er 3×220/230V of 380/400V op de elektriciteitsmeter, dan heb je te maken met een 3 fase aansluiting van de netbeheerder.

Het belang van de hoofdschakelaar

Door middel van de hoofdschakelaar is het mogelijk om het hele stroomnetwerk wat aangesloten is op de hoofdschakelaar in en uit te schakelen. De hoofdschakelaar is een essentieel onderdeel van je groepenkast. Doordat deze schakelaar in staat is om de gehele elektrische installatie spanningsvrij te maken, is het mogelijk om veilig te werken aan de groepenkast of om componenten te vervangen of toe te voegen. Door het omschakelen van de hoofdschakelaar vermijd je het risico op een schok. Het is immers niet mogelijk om spanning te zien, horen of ruiken. Let er dus altijd op dat je de stroomtoevoer uitschakelt door middel van deze schakelaar wanneer je in de weer gaat met de elektra. Meet voor de zekerheid ook altijd of er wel of geen spanning meer op de installatie staat.

4 polige lastscheider bestellen

Regels omtrent de verplichting van de hoofdschakelaar

ABB Groepenkast kopen lastscheider

Sinds 2005 is het verplicht om in elke groepenkast een lastscheider te hebben. De NEN 1010 stelt dat dit verplicht is voor woningen waarvan de bouwvergunning na 2005 is afgegeven of voor woningen die na 2005 ingrijpende aanpassingen hebben verricht aan de elektrische installatie of groepenkast. NEN 1010 is een reeks Nederlandse veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties. Door deze veiligheidsbepalingen is het verplicht om in nieuwbouwwoningen een lastscheider te hebben in je meterkast. Woningen waarbij de bouwvergunning vóór 2005 is afgegeven zijn niet verplicht om een lastscheider te hebben in hun meterkast. Dit geldt echter alleen voor woningen waarbij er ook geen ingrijpende aanpassingen zijn verricht aan de elektrische installatie of de groepenkast. Wanneer er een renovatie heeft plaatsgevonden met aanpassingen in de elektrische installatie of groepenkast, dan is het ook verplicht om een hoofdschakelaar te hebben. Het gebruiken van een lastscheider is dan ook de veiligste manier om alle stroomtoevoer tegelijkertijd in- en uit te schakelen.

Ten slotte

Hoofdschakelaar verplicht of niet? Heeft je woning een bouwvergunning van na 2005 of zijn er na 2005 ingrijpende aanpassingen verricht aan de elektrische installatie of de groepenkast? Dan is een hoofdschakelaar verplicht. Met de schakelaar is het mogelijk om je gehele installatie in één keer uit te schakelen. Wanneer je van plan bent om te gaan werken aan de groepenkast kun je door middel van de lastscheider de gehele elektrische installatie spanningsvrij maken en kan je op een veilige manier te werk gaan. Jouw veiligheid staat immers voorop wanneer je aan het werk bent met elektriciteit.

Wij vinden het superleuk als je een reactie wilt achterlaten. Klik op de reactieknop onderaan deze pagina. Alvast bedankt.

Over de schrijver
Ricardo Lageweg is mede-eigenaar van de LagewegGroep en specialist op gebied van webshop & contentbuilding. Inmiddels heeft hij meer dan 200 blogs geschreven voor installo.nl, instructievideo’s opgenomen en verschillende webshops ontwikkeld en uitgebreid.
Hans de Jong
Door

Hans de Jong

op 05 May 2021

Hartelijk dank voor het duidelijke artikel over het plaatsen van de hoofdschakelaar in de meterkast. Mijn huis (en meterkast) is uit 1992. Ik heb een 3-fase meterkast. Onder de slimme meter zitten drie schakelautomaten van ieder 25A. Voor het installeren van een laadpaal voor mijn elektrische auto wordt binnenkort een extra 3-fasen aardlekautomaat bijgeplaatst geplaatst. Mijn vraag: Moet ik nu ook een hoofdschakelaar laten plaatsen of volstaat het om de installatie spannningsvrij te maken door de schakelautomaten onder de meter uit te schakelen?

Ricardo Lageweg
Door

Ricardo Lageweg

op 06 May 2021

Beste Hans,Ik begrijp uit jouw verhaal dat je de hoofdaansluiting van het energiebedrijf (voor de slimme meter) ziet als hoofdschakelaar voor jouw elektrische installatie.Dit is echter niet correct. Jouw installatie begint vanaf de meter, na de meter is dus een hoofdschakelaar verplicht wanneer je een grote elektrische uitbreiding doet, of een nieuwe groepenkast monteert (sinds 2005).Het hebben van een hoofdschakelaar is belangrijk omdat je de volledige installatie in 1 keer spanningsloos kunt krijgen, mocht dat nodig zijn.Of het op dit moment verplicht is is een grijs gebied, maar het is wel aan te bevelen om je installatie up to date te houden.Ik hoop je zo voldoende te hebben beantwoord.Met vriendelijke groet, Ricardo

Q de Gooijer
Door

Q de Gooijer

op 25 Apr 2022

Beste Hans, ik heb ook een vraag, bij ons is de hoofdschakelaar eigenlijk een automaat (waar de hoofdkabel op binnenkomt), niet een aparte schakelaar, is dat ook toegestaan ? (Na deze 3 fasen automaat wordt de boel omgelust naar 1 fase automaten (groepen) Groet Quinten

Rob Wild
Door

Rob Wild

op 17 Jul 2021

Ook ik heb een vraag over de verplichting een hoofdschakelaar in de meterkast te plaatsen: ik heb diverse offertes van leveranciers van zonnepanelen ontvangen. Volgend de ene is het aanbrengen/plaatsen van een hoofdschakelaar bij zonnepanelen sinds kort verplicht, volgens de andere is een aparte aardlekschakelaar op de groep van de omvormer voldoende. Mijn huis is van 1964, in 2000 is een nieuwe meterkast geplaatst. Hoe zit het?

Rob Wild
Door

Rob Wild

op 17 Jul 2021

Een vraag: ik heb diverse offertes van leveranciers van zonnepanelen ontvangen. Volgend de ene is het aanbrengen/plaatsen van een hoofdschakelaar bij zonnepanelen sinds kort verplicht, volgens de andere is een aparte aardlekschakelaar op de groep van de omvormer voldoende. Mijn huis is van 1964, in 2000 is een nieuwe meterkast geplaatst. Hoe zit het?

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 22 Jul 2021

Op dit moment geldt de NEN1010:2015 nog, en kun je volstaan met een aparte groep. Er komt wel een nieuwe NEN1010 aan, zodra deze actueel is zullen wij nieuwe blogs plaatsen met actuele informatie.

Henny
Door

Henny

op 15 Aug 2021

Is het bijplaatsen van een aardlekautomaat een dermate ingrijpende aanpassing waardoor ook een hoofdschakelaar verplicht wordt ? Mijn (huur)woning stamt uit 1982 en heeft geen hoofdschakelaar. Op mijn huidige aardlekschakelaar zitten slechts 3 groepen. Ik kan er dus gewoon nog 1 bij laten zetten, maar kies liever voor een aardlekautomaat tbv van een buitencontact. Wordt hierdoor een hoofdschakelaar verplicht ?

Ricardo Lageweg
Door

Ricardo Lageweg

op 23 Aug 2021

Beste Henny,Bedankt voor je vraag. Eigelijke raden wij iedereen aan om de groepenkast / elektrische installatie te updaten naar de meeste actuele normen. Dit ivm overzichtelijkheid & betrouwbaarheid van jouw eigen installatie. Technisch gezien kunnen wij niet beoordelen of dit nodig is en zul je dit moeten laten beoordelen of zelf beoordelen.De regelgeving. Het gaat voornamelijk over wanneer er een renovatie of toevoeging heeft plaats gevonden binnen de elektrische installatie / de woning.Nogmaals raden wij iedereen aan om de groepenkast / elektrische installatie te updaten naar de meeste actuele normen voor ieders veiligheid.

Frans Buntinx
Door

Frans Buntinx

op 08 Sep 2021

Beste,Ik wil mijn meterkast uitbreiden met een extra groepenkast, daar de andere te klein is om uit te breiden met extra groepen. Hierin komt een nieuwe aardlekschakelaar, fornuis groep en nog drie installatieatomaten. Ben ik verplicht hierbij ook een nieuwe hoofdschakelaar te plaatsen, of bestaat er de mogelijkheid om de nieuwe kast aan te sluiten op de hoofdschakelaar van de ander kast?

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 05 Oct 2021

Beste Frans. Indien je je groepenkast uitbreidt met een extra groepenkast, en je monteert deze tegen elkaar aan, dan wordt dit gezien als één groepenkast. Je hoeft dus niet een extra hoofdschakelaar te plaatsen. Dit is wel het geval als je de groepenkasten los monteert, dan wordt het gezien als een onderverdeler. Een onderverdeler wordt gezien als een extra groepenkast en moet wel een hoofdschakelaar hebben. Je moet namelijk een groepenkast in één keer uit kunnen schakelen, bijvoorbeeld bij calamiteiten.

erik ham
Door

erik ham

op 27 Sep 2021

Hallo heer Lageweg, ik heb een groepenkast geplaatst met een hoofdschakelaar van 40A, maar de hoofdzekering van de leverancier is 35A. Kan dit of moet de hoofdzekering verhoogd worden naar 40A? Bij voorbaat dank voor uw reactie. Met vriendelijke groet, Erik Ham

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 05 Oct 2021

Beste Erik. De waarde van een hoofdschakelaar moet altijd gelijk of hoger zijn dan de waarde van de hoofdzekering. Met een hoofdschakelaar kun je dus een hoofdzekering van 25A hebben maar ook van 35A of 40A. Om op je vraag terug te komen. Je hoeft de hoofdzekering niet te verhogen.

Eric Brekelmans
Door

Eric Brekelmans

op 21 Oct 2021

Ik wil mijn groepenkast aanpassen van 1 naar 3 fasen voor zonnepanelen, ik plaats een extra groepenkast 220x330 naast mijn bestaande groepenkast van 220x330 (Attema oude type). In de oude groepenkast wil ik de 1 fase hoofdschakelaar vervangen door een 3 fase hoofdschakelaar. Ik heb 2 vragen: 1. mag ik voor de uitbreiding een andere/ merk groepenkast type gebruiken ( bijv. Attema nieuwe type)? 2. Mag ik de hoofschakelaar zelf vervangen omdat ik alles spanningsloos kan krijgen door de automaat onder de meter uit kan zetten, zonder zegels te verbreken? Ik wil hem alleen omwisselen en 1e fase aansluiten zodat de installateur van Liander de 3 fasen kan aansluiten als de meterkast omgebouwd wordt naar 3 fasen.

roos
Door

roos

op 27 Jan 2022

Hi, er staat een fout in deze tekst. " De schakelaar bevindt zich over het algemeen na de meter van de stroomleverancier." De meter is NIET van de stroomleverancier maar van de netbeheerder. Dankjewel

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 27 Jan 2022

Hallo Roos, bedankt voor je oplettendheid. Wij hebben het aangepast.

Mark
Door

Mark

op 16 Mar 2022

Hoi, Ik heb een huis uit 1967 met zo'n oude kWh meter er in. Draait letterlijk terug op mijn zonnepanelen. Voor de kWh meter zit geen hoofdschakelaar of afzekering van Enexis. Helemaal niets. Na de kWh meter zit een aardlek en daarna 3x25A stoppen zekering. Ik wil alles gaan vernieuwen. Ik wil de oude stoppen er uit doen. En de aardlek vervangen door een Installatieautomaat MBN625 (3x25A+N). Deze Installatieautomaat is dan ook de hoofdschakelaar. Mag ik de Installatieautomaat gebruiken als hoofdschakelaar? Aardlekschakelaar en automaten komen in de meterkast. Groetjes, Mark

Ton van Rossum
Door

Ton van Rossum

op 21 Apr 2022

Als je een oude groepenkast gaat vervangen voor een nieuwe is het dan nodig om de hoofdschakelaar ook mee te nemen? Dit is lastig want onder staat spanning die je niet weg kan nemen.(althans zonder het zegel te verbreken)

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 24 Apr 2022

Beste Ton, Als je je oude groepenkast gaat vervangen dan monteer je ook een hoofdschakelaar in de nieuwe groepenkast. Het klopt dat je e.e.a. spanningsloos moet maken. In oude situaties zul je het zegel moeten (laten) verbreken en opnieuw moeten aanbrengen. In nieuwere situaties is er vaak al een installatieautomaat gemonteerd die je zelf in- en uit kunt schakelen. Het verbreken en aanbrengen van het zegel moet door een erkend installateur met zegelrecht van het energieleverende bedrijf gebeuren.

kroes
Door

kroes

op 25 Jul 2022

Dag ik heb een vraag over de hoofdschakelaar die ik niet in min 3 fase groepenkast heb en ik wil laten aanleggen, ook ivm zonnepanelen. Wat is de gemiddelde prijs van het aanleggen van een hoofdschakelaar? mvg Kroes

Luc Lageweg
Door

Luc Lageweg

op 08 Sep 2022

De prijs van het vervangen van een hoofdschakelaar is per situatie verschillend. Er zijn verschillende merken met verschillende prijzen. Ook hangt het er van af of je nog reserve ruimte hebt, of dat er een extra kast bijgeplaatst moet worden. Succes met je klus.

Reactie plaatsen